Kraj: Polska
Reżyseria: Przemysław Kryszk
Rok produkcji: 1995
Czas trwania: 30 minuty

Film „Nie bój, nie bój” to opowieść o trzech przyjaciołach, Dżekobie, Janym i Skibie, którzy w 1983 roku utworzyli w Gdańsku anarchistyczny Ruch Społeczeństwa Alternatywnego, ich działalności wówczas i ich dalszych drogach życia, które wiodły ich w różne strony. Wypowiedzi bohaterów ilustrują materiały dokumentalne z działalności środowiska wolnościowego w Gdańsku na przełomie lat 80./90.

Historia trzech przyjaciół, którzy w 1983 rok założyli Ruch Społeczeństwa Alternatywnego – RSA. Po latach ich drogi rozchodza się . Z perspektywy lat 1994 i 1995 ludzie ci próbują ocenić anarchizm, państwo, stosunki społeczne i media.
Czytaj dalej »

W dniach 5-6 grudnia w Kawiarni Chłodna25 w Warszawie odbyła się konferencja: „Kryzys: korekta czy załamanie systemu?” zorganizowana przez Lewicową Alternatywę i OZZ Inicjatywa Pracownicza. Patronat medialny nad konferencją objął Przegląd Anarchistyczny.

Od września 2008 r. globalny kryzys gospodarczy całkowicie zmienił sytuację społeczno-polityczną na świecie: rządy inwestują ogromne sumy w celu zagwarantowania stabilności sektora finansowego, przedsiębiorcy planują masowe zwolnienia i reorganizację produkcji, pracownicy żyją w strachu przed bezrobociem, a kredytobiorcy z uwagą śledzą gwałtowne zmiany na rynku kredytów hipotecznych.

W tym kontekście, zaobserwować można w debacie publicznej powrót do rozważań o naturze gospodarki kapitalistycznej, jej podatności na kryzysy i możliwościach jej dalszego rozwoju. Czy wolnorynkowa gospodarka kapitalistyczna jest skazana na periodyczne załamania, takie jak „Wielki Kryzys” z lat 30. XX wieku? Czy w celu przezwyciężenia kryzysów, kapitalizm potrzebuje interwencji publicznej? Czy obecny kryzys ma swoje przyczyny jedynie w chwilowym załamaniu cen nieruchomości, czy też może wyraża głębszą, strukturalną sprzeczność gospodarki kapitalistycznej? To tylko niektóre pytania, które postawić można przyglądając się rozwojowi obecnego kryzysu.
Czytaj dalej »

Reżyseria: Siergiej Eisenstein
Gatunek: dramat wojenny, historyczny
Kraj: Rosja
Rok produkcji: 1925
Czas trwania: 75 minuty
Język: niemy (rosyjskie plansze tekstowe tłumaczone na polski)

Film oparty jest na autentycznym zdarzeniu, jakim było powstanie załogi rosyjskiego czarnomorskiego pancernika Potiomkin (Kniaź Potiomkin Tawriczeskij) przeciw carskiemu dowództwu. Pancernik Potiomkin był w założeniu filmem propagandowym, gloryfikującym rewolucyjny zryw marynarzy, lecz dzięki użytym środkom wyrazu artystycznego, szczególnie nowatorskiemu montażowi, przez wielu uznawany jest za jeden z najbardziej znaczących filmów w historii kina. Podczas panelu krytyków filmowych i historyków kina przy okazji wystawy światowej w Brukseli w 1958, większość głosujących uznała go za największe arcydzieło sztuki filmowej do tamtej pory.

Film jest czarno-biały, jednakże na poszczególnych kopiach ręcznie koloryzowano czerwony sztandar.

Najsłynniejszą sceną, wielokrotnie cytowaną, jest wymyślona przez reżysera masakra ludności na schodach odeskich przez rytmicznie maszerującą kompanię żołnierzy carskich, a zwłaszcza zjeżdżający w dół schodów wózek z dzieckiem.
Czytaj dalej »

Rok produkcji: 1998
Kraj: Szwecja
Reż. E. Pauser, J. Söderberg
Język: Polskie napisy

Film zaczyna się od ujęcia Ziemi widzianej z kosmosu, by zaraz potem zabrać widzów w podróż przez różne kultury i związane z nimi filozofie. Poznajemy antropologa, który odkrył jak porozumiewać się z gibbonami i afrykańską kapłankę voodoo. Meksykański szaman poucza nas by szanować wszystkie religie, a mędrzec Baba Ghii radzi każdemu szukać swojej drogi w życiu.

Maoryscy wojownicy śpiewają pieśń protestu przeciwko międzynarodowemu systemowi bankowemu, a rastafariański filozof ujawnia własną wersję historii USA. Japoński urzędnik pracuje na czarno jako artysta, a eks-gwiada porno Annie Sprinkle udziela wszystkim seksualnych porad.

Motywem przewodnim filmu są powtarzające się jak mantra słowa:
szukajcie, szukajcie, pytajcie…
Czytaj dalej »

Reżyseria: Spike Lee
Muzyka: Terence Blanchard
Rok produkcji: 1997
Język: Polski lektor

Głośny dokument Spike’a Lee. Spike Lee to przykład szczególnego twórcy w historii kina, niezmiennie od lat zaangażowanego w kluczowe sprawy społeczne i polityczne. Taki jest właśnie jego dokument historyczny „Zamach i cztery dziewczynki”, który zgarnął pięć nominacji do nagrody Emmy oraz jedną do Oscara.

15 września 1963 roku, Dzień Służby Młodzieży. Kościół Baptystów w Birmingham, w amerykańskim stanie Alabama. Tłumy dzieci przyszły na spotkanie szkółki niedzielnej. Wybuch bomby spowodował śmierć czterech czarnoskórych dziewczynek – radosnych, pełnych życia nastolatek, które zginęły, bo miały za ciemny odcień skóry. Sprawcę, członka Ku-Klux-Klanu, Boba Chamblissa, który uczynił segregację rasową celem swojego życia i szczycił się ksywą Bob Dynamit, osądzono dopiero 15 lat później.

„Wtedy Ameryka zrozumiała prawdziwą naturę nienawiści, która uniemożliwiała integrację nie tylko na Południu, ale w całych Stanach. To było jak przebudzenie. Dało nam nową energię i jeszcze większą determinację” – wspomina w filmie dziennikarz Walter Cronkite.
Czytaj dalej »

Kraj: Polska
Realizacja: Marcin Mamoń, Mariusz Pilis
Rok produkcji: 2001
Czas trwania; 58 minuty
Język: Polski lektor

Film jest osobistą relacją autorów – Marcina Mamonia i Mariusza Pilisa z poszukiwań znanej czeskiej reporterki wojennej Petry Prochazkovej. W czasie wojny w Czeczenii znana czeska reporterka Petra Prohazkova filmowała ludzi, którzy przeżyli coś strasznego. Myślała wówczas, że świat zwróci uwagę na poruszane przez nią problemy. Ale po tylu latach pokazywania tragedii uznała, że traci tylko czas. Jak sama mówi, chciała się przydać. Porzuciła więc pracę dziennikarską i założyła w stolicy Czeczenii sierociniec.

Według słów Petry Prochazkovej: „[wojna w Czeczenii], nie licząc wojny w Afganistanie, to najstraszniejsza ze współczesnych wojen. Tak ogromnego zgromadzenia środków [militarnych] na tak maleńkim skrawku nie spotkałam w żadnym innym miejscu”.

Film próbuje odpowiedzieć na pytanie o sens pracy korespondentów wojennych i o cenę, którą przychodzi im za to zapłacić. Pokazuje wojnę w Czeczenii z perspektywy rosyjskiej i czeczeńskiej, obozy szkoleniowe i partyzantów.
Czytaj dalej »

produkcja: USA
gatunek: Dramat polityczny
reżyseria: John Frankenheimer
czas trwania: 111 minuty
język: polski lektor

Historia słynnego buntu czarnych więźniów który wybuchł w więzieniu Attica w USA.Buntownicy przejęli kontrolę nad większością wiezienia biorąc jako zakładników kilkunastu białych strażników. Wysunęli jednocześnie żądania zaprzestania tortur i poniżania, domagając się, by traktowano ich w ludzki, godny sposób. Inicjatorami buntu byli m.in. członkowie Czarnych Panter. Po wielodniowych pozorowanych negocjacjach, białe rasistowskie państwo zdecydowało się na rozwiązanie siłowe. Specjalne jednostki które wtargnęły na teren więzienia by zdławić rebelie wymordowało kilkunastu buntowników.

Społeczność więzienna jest mikroskopijną wersją naszego zchierarchizowanego i rozbudowanego społeczeństwa, a co za tym idzie odzwierciedla pogłębioną tendencję do autorytaryzmu. W placówkach karnych najgorzej traktowani są ubodzy czarnoskórzy więźniowie ze względu na niezahamowane przejawy rasizmu ze strony strażników. To właśnie rasistowsko nastawiona policja i niesprawiedliwy system sądowy są powodem ich cierpienia. Wewnątrz ośrodków karnych występuje również walka klas, której przejawem są nieustające brutalne zatargi pomiędzy strażnikami a więźniami. Umożliwia to tym w mundurach stosowanie wszelkich metod, jakie uznają za stosowne ażeby zdusić opór i nieposłuszeństwo osadzonych.
Czytaj dalej »

reżyseria: Kristina Konrad
produkcja: Niemcy , Szwajcaria
rok produkcji: 2005
czas trwania: 84 minuty
język: polski lektor

Ćwierć wieku temu 20-paroletnia Kristina Konrad wyruszyła z rodzinnej Szwajcarii do Nikaragui, w której rewolucjoniści z Frontu Wyzwolenia Narodowego toczyli nierówną walkę z reżimem Somozy.

Zafascynowana ludowym zrywem Europejka nakręciła film o kobietach z batalionu Veronici Lacayo. Czy rewolucja z ich perspektywy wyglądała inaczej? Z jednego z filmowych kadrów powstało zdjęcie. Dwie młode dziewczyny w mundurach uśmiechają się do obiektywu. Kim są? Czy udało im się przeżyć? Po latach 50-letnia reżyserka postanawia wrócić do Ameryki Łacińskiej i odnaleźć swoje bohaterki. Ówczesne wydarzenia były ważne również dla niej: „Nikaragua była Wietnamem mojej generacji” – mówi. Ale przez 25 lat w Nikaragui wiele się zmieniło – i w sensie politycznym, i obyczajowym. Konrad szuka swoich bohaterek w twarzach dzisiejszych mieszkanek Nikaragui, niczym nie różniących się od swoich rówieśniczek z USA i Europy. Czy współczesne dziewczyny byłyby zdolne do tak heroicznych gestów jak słynne Sandinistki? Konrad rozpoczyna żmudne śledztwo. Rozmawia z ludźmi, którzy pamiętają tamte burzliwe czasy. Ze skrawków wspomnień rodzą się portrety kilkunastoletnich wówczas bohaterek.
Czytaj dalej »

Produkcja: Francja, Hiszpania, Irlandia, Niemcy, Wielka Brytania, Włochy
Gatunek: Dramat polityczny
Reżyseria: Ken Loach
Scenariusz: Paul Laverty
Rok produkcji: 2006
Czas trwania: 127 minuty
Język: Polski lektor

Film Kena Loacha „Wiatr buszujący w jęczmieniu” to drugi, po „Tajnych aktach” obraz tego reżysera podejmujący problem brytyjskiej obecności w Irlandii. „Tajne akta” były krytyką współczesnej polityki w Irlandii Północnej i zakulisowej, autorytarnej działalności brytyjskich służb specjalnych. „Wiatr…” skupia się na analizie wydarzeń, które według Loacha są źródłem dzisiejszego „problemu irlandzkiego”; wojny o niepodległość 1920 roku i kończącego ją pokoju, narzucającego podział Irlandii.

Jak zwykle w twórczości tego autora nie obserwujemy postaci znanych z podręczników historii, przywódców i liderów, nie widzimy najważniejszych bitew, narad sztabów, rokowań pokojowych. Zamiast tego otrzymujemy doskonałe studium tego jak polityczny konflikt przekłada się na życie zwykłych ludzi, jak wielka polityka wygląda z perspektywy robotnika, lekarza, chłopa, żołnierza, zaangażowanych w polityczną walkę. Widzimy jak jej dynamika sprawia, że sąsiad zmuszony jest strzelać do sąsiada, przyjaciel do przyjaciela.
Czytaj dalej »

Czas trwania: 51 minuty
Język: Polski lektor

Przed blisko dwustu laty w dzisiejszej Ameryce Łacińskiej rozpoczęła się rewolucja. W 1811 roku mieszkańcy „małej Wenecji” – Wenezueli – chwycili za broń występując przeciwko władzy hiszpańskiej. I choć wkrótce wojska królewskie zdławiły opór republikanów, w ciągu niespełna dwóch dekad Hiszpanie opuścili kontynent. Do historii zaś przeszła determinacja i poświęcenie wodza rewolucji Simona Bolivara zwanego „Wyzwolicielem”.

Prezydent Hugo Chavez nie bez powodu odwołuje się do pamięci o Bolivarze. Celem tak zwanej rewolucji boliwariańskiej jest przecież wyzwolenie Wenezueli spod wpływów kolejnego dalekiego mocarstwa. Chavez wymierzył ostrze swej polityki w Stany Zjednoczone, walcząc z obecnością USA w Ameryce Łacińskiej. Mogłoby się wydawać, że w konfrontacji z tak potężnym krajem małe państewko jest z góry skazane na niepowodzenie. Lecz ziemia pod jeziorem Maracaibo i w dorzeczu Orinoko skrywa prawdziwy skarb – wielkie złoża ropy naftowej. Umiejętne korzystanie z naturalnego bogactwa zapewnia Chavezowi środki na jego rewolucję.

Walka o kontrolę nad ropą nie była prosta. Przez lata złoża płynnego paliwa były eksploatowane przez zagraniczne koncerny. Kiedy w 1998 roku Chavez objął władzę prezydencką, jego działania napotkały opór przedstawicieli przemysłu naftowego. Lecz połączone siły przedsiębiorców i związków zawodowych nie były w stanie zatrzymać prezydenta. Chavez przeprowadził zmiany w państwowym koncernie naftowym, przejmując zyski z wydobycia i ograniczając wpływy zachodnich koncernów.
Czytaj dalej »

Film zrealizowany został przez grupę prawników i działaczy społecznych po stłumieniu rewolty w meksykańskim stanie Oaxaca.

Przedstawia relacje różnych grup społecznych dotyczących obecnej sytuacji w Oaxaca. Ukazywany jest ogrom represji stosowanych wobec obywateli, którzy postanowili sprzeciwić się władzy. Opisywane są przypadki morderstw, porwań, gwałtów, tortur i innych działań z całej palety środków zastraszania i przemocy, z jakich korzysta meksykańskie państwo.

Rosnące niezadowolenie społeczne z prowadzonej przez meksykańskie władze neoliberalnej, skorumpowanej polityki znalazło odzwierciedlenie w wydarzeniach zainicjowanych w maju 2006 roku. Masowe protesty, przejmowanie środków komunikacji i aktywna walka z państwowymi represjami charakteryzującą ostatni okres w stanie Oaxaca. Jednak równie istotne jest tworzenie alternatyw, które przyjmują realne kształty w postaci Powszechnego Zgromadzenia Ludów Oaxaca (APPO), składającego się z ponad 300 grup, które to nie uznając władzy gubernatora stanu starając się w tych trudnych warunkach podejmować decyzje na zasadach oddolnych i aktywnie kształtować sytuację w stanie. Niestety, obecnie głównym tematem, którym się zajmuje, jest uwolnienie więźniów politycznych, poszukiwanie zaginionych osób oraz doprowadzenie do ukarania winnych tych prześladowań.

Obecnie wielu spośród uczestników zeszłorocznych wydarzeń wyjechało z Meksyku, aby rozpowszechniać informacje o sytuacji w Oaxaca jak i zebrać fundusze na dalszą działalność. Szczególnie zależy im także na współpracy z innymi grupami i wspieraniu ich ruchu poprzez różne działania solidarnościowe.
Czytaj dalej »

Kraj: Włochy
Rok produkcji: 2004
Czas trwania: 52 minuty
Język: Polskie napisy (w filmie)

„Ostatnie ognie w Porto Marghera” to film dokumentalny wyreżyserowany przez Manuelę Pellarin. Opowiada historię gigantycznego kompleksu przemysłowego położonego niedaleko Wenecji, w którym znajdują się stocznie, huty, stalownie, walcownie, rafinerie, zakłady obróbki szkła i metalu. Zajmująca ponad 200 hektarów Porto Marghera stała się w latach 50-tych, 60-tych i 70-tych areną gwałtownych protestów robotniczych wymierzonych przeciwko wyzyskowi oraz szkodliwym warunkom pracy. Protesty te były organizowane „autonomicznie” – bez pomocy związków zawodowych i Włoskiej Partii Komunistycznej. Tym samym, dzięki Porto Marghera we Włoszech narodziła się idea „autonomii robotniczej”.

Film, wydany przez niemieckie pismo „Wildcat”, ukazuje kontekst społeczny i polityczny tych narodzin: niedokończone rozliczenie z faszystowską dyktaturą, polityczne wrzenie klasy pracującej, degenerację tradycyjnych partii lewicy oraz powstawanie nowych grup politycznych, wreszcie: dzikie strajki, akty sabotażu i walki uliczne oraz powstanie Czerwonych Brygad.
Czytaj dalej »